احمد مسعودیان

گفته بودم زندگی زیباست

گفته و نا گفته ای بس نکته ها کینجاست

آسمان باز، آفتاب زرد

باغهای گل ،دشتهای بی در و پیکر

سر برون آوردن گل از درون برف

تاب نرم رقص ماهی در بلور آب

خواب گندمزار در چشمه ی مهتاب

بوی عطر باران خورده در کهسار

آمدن ،رفتن، دویدن، عشق ورزیدن

در غم انسان نشستن

پا به پای شادمانیهای مردم پای کوبیدن

آری آری زندگی زیباست

زندگی آتشگهی دیرنده پا بر جاست

گر بیفروزیش رقص شعله اش در هر کران پیداست

ور نه خاموش است و خاموشی گناه ماست

زندگانی شعله می خواهد

شعله ها را هیمه سوزنده

جنگلی هستی تو ای انسان

جنگل، ای روییده آزاده

سر بلند و سبز باش ای جنگل انسان

جنگل انسان

                                                    (سیاوش کسرایی)

 -----------------------------------------------------------------

                                      آدمک

آدمک آخر دنیاست ،بخند

آدمک مرگ همینجاست ،بخند

آن خدایی که بزرگش خواندی

به خدا مثل تو تنهاست ،بخند

دستخطی که تو را عاشق کرد

شوخی کاغذی ماست ،بخند

فکر کن درد تو ارزشمند است

فکر کن گریه چه زیباست، بخند

صبح فردا به شبت نیست که نیست

تازه انگار که فرداست، بخند

راستی آنچه به یادت دادیم

پر زدن نیست که در جاست ،بخند

آدمک نغمه ی آغاز بخوان

به خدا آخر دنیاست ،بخند

                                         (نغمه رضایی)

 ---------------------------------------------------------

                                             تسبیح

من که تسبیح نبودم، تو مرا چرخاندی

مشت بر مهره ی تنهایی من پیچاندی

مهر دستان تو دنبال دعایی می گشت

بارها دور زدی ذهن مرا گرداندی

ذکرها گفتی و بر گفته ی خود خندیدی

از همین نغمه ی تاریک مرا ترساندی

بر لبیت نام خدا بود، خدا شاهد ماست

بر لبیت نام خدا بود و مرا رقصاندی

دست ویرانگر تو عادت چرخیدن داشت

عادتت را به غلط چرخه ی ایمان خواندی

قلب صد پاره ی من مهره ی صد دانه نبود

تو ولی گشتی و این گمشده را  لرزاندی

جمع کن، رشته ی ایمان دلم پاره شده ست

من که تسبیح نبودم، تو چرا چرخاندی؟

                                                            (نغمه رضایی)

 -------------------------------------------------------------------------

                                              زمستان است


سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت
   سرها در گریبان است
      کسی سر بر نیارد کرد پاسخ گفتن و دیدار یاران را

نگه جز پیش پا را دید ، نتواند
   که ره تاریک و لغزان است
وگر دست محبت سوی کس یازی
  به اکراه آورد دست از بغل بیرون
    که سرما سخت سوزان است

نفس ، کز گرمگاه سینه می اید برون ، ابری شود تاریک
  چو دیدار ایستد در پیش چشمانت
     نفس کاین است ، پس دیگر چه داری چشم
        ز چشم دوستان دور یا نزدیک ؟

 مسیحای جوانمرد من ! ای ترسای پیر پیرهن چرکین
  هوا بس ناجوانمردانه سرد است ... ای
     دمت گرم و سرت خوش باد
        سلامم را تو پاسخ گوی ، در بگشای

منم من ، میهمان هر شبت ، لولی وش مغموم
   منم من ، سنگ تیپاخورده ی رنجور
      منم ، دشنام پست آفرینش ، نغمه ی ناجور
         نه از رومم ، نه از زنگم ، همان بیرنگ بیرنگم
            بیا بگشای در ، بگشای ، دلتنگم

حریفا ! میزبانا ! میهمان سال و ماهت پشت در چون موج می لرزد
   تگرگی نیست ، مرگی نیست
      صدایی گر شنیدی ، صحبت سرما و دندان است

من امشب آمدستم وام بگذارم
   حسابت را کنار جام بگذارم
      چه می گویی که بیگه شد ، سحر شد ، بامداد آمد ؟
          فریبت می دهد ، بر آسمان این سرخی بعد از سحرگه نیست
              حریفا ! گوش سرما برده است این ، یادگار سیلی سرد زمستان است

و قندیل سپهر تنگ میدان ، مرده یا زنده
  به تابوت ستبر ظلمت نه توی مرگ اندود ، پنهان است
     حریفا ! رو چراغ باده را بفروز ، شب با روز یکسان است

سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت
   هوا دلگیر ، درها بسته ، سرها در گریبان ، دستها پنهان
      نفسها ابر ، دلها خسته و غمگین
         درختان اسکلتهای بلور آجین
            زمین دلمرده ، سقف آسمان کوتاه
               غبار آلوده مهر و ماه
                  زمستان است

                                                        (مهدی اخوان ثالث)

 --------------------------------------------------------------------------

                                            من اینجا بس دلم تنگست...

من اینجا بس دلم تنگ است
و هر سازی که می بینم بد آهنگ است
بیا ره توشه برداریم
قدم در راه بی‌برگشت بگذاریم
ببینیم آسمان هر کجا آیا همین رنگ است ؟                                                     (مهدی اخوان ثالث)

             تو را من چشم در راهم...

ترا من چشم در راهم

شباهنگام

که می‌گیرند در شاخ "تلاجن" سایه‌ها رنگ سیاهی

وزان دلخستگانت راست اندوهی فراهم؛

ترا من چشم در راهم.

شباهنگام. در آندم که بر جا دره‌ها چون مرده‌ماران خفتگانند؛

در آن نوبت که بندد دست نیلوفر به پای سرو کوهی دام

گرَم یادآوری یا نه،

 من از یادت نمی‌کاهم؛

ترا من چشم در راهم...

                                                              ( نیما یوشیج)

 ----------------------------------------------------------------------------

 ای آدمها!

ای آدمها که بر ساحل نشسته، مست و هُشیارید!
یک نفر در آب دارد می سپارد جان
یک نفر دارد که دست و پای دائم می زند
روی این دریای تند و تیره و سنگین که می دانید
آن زمان که مست هستید
از خیال دست یا بیدن به دشمن
آن زمان که پیش خود بیهوده پندارید
که گرفتستید دست ناتوانی را
تا توانایی بهتر را پدید آرید
آن زمان که تنگ می بندید
بر کمرهاتان کمربند
در چه هنگامی بگویم من؟
یک نفر در آب دارد می کند بیهوده جان، قربان

***


آی آدمها! که بر ساحل بساط دلگشا دارید
نان به سفره، جامه تان برتن
یک نفر در آب می خواند شما را
موج سنگین را به دست خسته می کوبد
باز می دارد دهان با چشم از وحشت دریده
سایه هاتان را ز راه دور دیده
آب را بلعیده در گود کبود و هر زمان، بی تابیش افزون
می کند زین آبها بیرون
گاه سر، گه پا
آی آدمها!
او ز راه مرگ، این کهنه جهان را باز می پاید
میزند فریاد و امید کمک دارد
آی آدمها که روی ساحل آدرام، در کار تماشایید!

***

موج می کوبد به روی ساحل خاموش
پخش می گردد چنان مستی به جای افتاده، بس مدهوش
می رود نعره زنان؛ وین بانگ باز از دور می آید:
"آی آدمها!"
و صدای باد هر دم دلگزاتر
در صدای باد بانگ او رهاتر
از میان آبهای دور و نزدیک
باز در گوش این نداها:
"آی آدمها!"...

                                      (نیما یوشیج)

------------------------------------------------------------------------------------------------------
                                     می تراود مهتاب


می تراود مهتاب
می درخشد شب تاب
نیست یک دم شکند خواب به چشم کس ولیک
غم این خفته ی چند
خواب در چشم ترم می شکند
نگران با من استاده سحر
صبح می خواهد از من
کز مبارک دم او آورم این قوم به جان باخته را
در جگر لیکن خاری
از ره این سفرم می شکند
نازک آرای تن ساق گلی
که به جانش کشتم
و به جان دادمش آب
ای دریغا به برم می شکند
دست ها می سایم
تا دری بگشایم
بر عبث می پایم
که به در کس آید
در و دیوار به هم ریخته شان
بر سرم می شکند

***

می تراود مهتاب
می درخشد شب تاب
مانده پای آبله از راه دراز
بر دم دهکده مردی تنها
کوله بارش بر دوش
دست او بر در، می گوید با خود:
غم این خفته چند
خواب در چشم ترم می شکند

                                                  (نیما یوشیج)

 --------------------------------------------------------------------

                      مشت می کوبم....                                            

"مشت می‌کوبم بر در
پنجه می‌سایم بر پنجره‌ها
من دچار خفقانم، خفقان
من به تنگ آمده‌ام از همه چیز
بگذارید هواری بزنم
آی! با شما هستم
این درها را باز کنید
من به دنبال فضایی می‌گردم
لب بامی
سر کوهی
دل صحرایی
که در آن‌جا نفسی تازه کنم
می خواهم فریاد بلندی بکشم
که صدایم به شما هم برسد!
من هوارم را سر خواهم داد!
چاره درد مرا باید این داد کند
از شما خفته‌ی چند!
چه کسی می‌آید با من فریاد کند

                                                         (فریدون مشیری)

 --------------------------------------------------------------------------

                              پر کن پیاله را....

پر کن پیاله را کاین آب آتشین
دیریست ره به حال خرابم نمی برد
این جام ها كه در پی هم می شود تهی
دریای آتش است كه ریزم به كام خویش
گرداب می رباید و آبم نمی برد!
من با سمند سركش و جادویی شراب
تا بیكران عالم پندار رفته ام
تا دشت پر ستاره اندیشه های گرم
تا مرز نا شناخته مرگ و زندگی
تا كوچه باغ خاطره های گریز پا
تاشهر یادها .............
دیگر شراب هم
جز تا كنار بستر خوابم نمی برد!
هان ای عقاب عشق !
از اوج قله های مه آلود دوردست
پرواز كن به دشت غم آلود عمر من
آنجا ببر مرا كه شرابم نمی برد...!
آن بی ستاره ام كه عقابم نمی برد!

در راه زندگی ...
با این همه تلاش و تمنا و تشنگی
با این كه ناله می كشم از دل كه : آب ....آب....!!
دیگر فریب هم به سرابم نمی برد!
پر كن پیاله را....

                                                            (فریدون مشیری) 

   --------------------------------------------------------------------                             

صدای پای آب

اهل کاشانم
روزگارم بد نیست.
تکه نانی دارم ، خرده هوشی، سر سوزن ذوقی.
مادری دارم ، بهتر از برگ درخت.
دوستانی ، بهتر از آب روان.

و خدایی که در این نزدیکی است:
لای این شب بوها، پای آن کاج بلند.
روی آگاهی آب، روی قانون گیاه.

من مسلمانم.
قبله ام یک گل سرخ.
جانمازم چشمه، مهرم نور.
دشت سجاده من.
من وضو با تپش پنجره ها می گیرم.
در نمازم جریان دارد ماه ، جریان دارد طیف.
سنگ از پشت نمازم پیداست:
همه ذرات نمازم متبلور شده است.
من نمازم را وقتی می خوانم
که اذانش را باد ، گفته باشد سر گلدسته سرو.
من نمازم را پی ” تکبیره الاحرام” علف می خوانم،
پی “قد قامت” موج.

کعبه ام بر لب آب ،
کعبه ام زیر اقاقی هاست.
کعبه ام مثل نسیم ، می رود باغ به باغ ، می رود شهر به شهر.

“حجر الاسود” من روشنی باغچه است.

اهل کاشانم.
پیشه ام نقاشی است:
گاه گاهی قفسی می سازم با رنگ ، می فروشم به شما
تا به آواز شقایق که در آن زندانی است
دل تنهایی تان تازه شود.
چه خیالی ، چه خیالی ، … می دانم
پرده ام بی جان است.
خوب می دانم ، حوض نقاشی من بی ماهی است.

                                                                    (سهراب سپهری) 

 -------------------------------------------------------------------------------------

                                       تا شقایق هست زندگی باید کرد...

دشت هایی چه فراخ
كوه هایی چه بلند
در گلستانه چه بوی علفی می آمد
من دراین آبادی پی چیزی می گشتم
پی خوابی شاید
پی نوری ‚ ریگی ‚ لبخندی
پشت تبریزی ها
غفلت پاكی بود كه صدایم می زد
پای نی زاری ماندم باد می آمد گوش دادم
چه كسی با من حرف می زد ؟
سوسماری لغزید
راه افتادم
یونجه زاری سر راه
بعد جالیز خیار ‚ بوته های گل رنگ
و فراموشی خاك
لب آبی
گیوه ها را كندم و نشستم پاها در آب

من چه سبزم امروز
و چه اندازه تنم هوشیار است
نكند اندوهی ‚ سر رسد از پس كوه

چه كسی پشت درختان است ؟
هیچ می چرد گاوی در كرد
ظهر تابستان است
سایه ها می دانند كه چه تابستانی است
سایه هایی بی لك
گوشه ای روشن و پاك
كودكان احساس! جای بازی اینجاست

زندگی خالی نیست
مهربانی هست سیب هست ایمان هست
آری

تا شقایق هست زندگی باید كرد

در دل من چیزی است مثل یك بیشه نور مثل خواب دم صبح
و چنان بی تابم كه دلم می خواهد
بدوم تا ته دشت بروم تا سر كوه
دورها آوایی است كه مرا می خواند

                                                     (سهراب سپهری)

 ---------------------------------------------------------------------------------------------------------

خانه دوست کجاست

خانه دوست کجاست؟....

در فلق بود که پرسید سوار

آسمان مکثی کرد
رهگذر شاخه نوری که به لب داشت به تاریکی شنها بخشید و به انگشت نشان داد سپیداری و گفت
نرسید به درخت
کوچه باغی است که از خواب خدا سبز تر است
و در آن عشق به اندازه پرهای صداقت آبی است
می روی تا ته آن کوچه که از پشت بلوغ سر به در می آرد
پس به سمت گل تنهایی می پیچی
دو قدم مانده به گل
پای فواره جاوید اساطیر زمین می مانی
و تو را ترسی شفاف فرا میگیرد
در صمیمیت سیال فضا خش خشی می شنوی
کودکی می بینی
رفته از کاج بلندی بالا جوجه بردارد از لانه نور و از او می پرسی
خانه دوست کجاست

(سهراب سپهری)

 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 کسی که مثل هیچکس نیست...

من خواب دیده ام که کسی می آید
من خواب یک ستاره ی قرمز دیده ام
و پلک چشمم هی می پرد
و کفشهایم هی جفت میشوند
و کور شوم
اگر دروغ بگویم
من خواب آن ستاره ی قرمز را
وقتی که خواب نبودم دیده ام
کسی می آید
کسی می آید
کسی دیگر
کسی بهتر
کسی که مثل هیچ کس نیست مثل پدرنیست
مثل انسی نیست
مثل یحیی نیست
مثل مادر نیست
و مثل آن کسی ست که باید باشد
و قدش از درختهای خانه ی معمار هم بلندتر است
و صورتش از صورت امام زمان هم روشن تر
و از برادر سید جواد هم که رفته است
و رخت پاسبانی پوشیده است نمی ترسد
و از خود خود سید جواد هم که تمام اتاقهای منزل ما مال اوست نمیترسد
و اسمش آن چنانکه مادر
در اول نماز و در آخر نماز صدایش میکند
یا قاضی القضات است
یا حاجت الحاجات است
و میتواند
تمام حرفهای سخت کتاب کلاس سوم را
 با چشمهای بسته بخواند
و میتواند حتی هزار را بی آنکه کم بیاورد از روی بیست میلیون بردارد
 ومی تواند از مغازه ی سید جواد هر چه قدر جنس که لازم دارد نسیه بگیرد
و میتواند کاری کند که لامپ "الله"
که سبز بود مثل صبح سحر سبز بود
دوباره روی آسمان مسجد مفتاحیان روشن شود
آخ ...
چه قدر روشنی خوبست
چه قدر روشنی خوبست
و من چه قدر دلم می خواهد
که یحیی
یک چارچرخه داشته باشد
و یک چراغ زنبوری
و من چه قدر دلم میخواهد
که روی چارچرخه  یحیی میان هندوانه ها و خربزه ها بنشینم
و دور میدان محمدیه بچرخم
آخ ...
چه قدر دور میدان چرخیدن خوبست
چه قدر روی پشت بام خوابیدن خوبست
چه قدر باغ ملی رفتن خوبست
چه قدر مزه ی پپسی خوبست
چه قدر سینمای فردین خوبست
و من چه قدر از همه ی چیزهای خوب خوشم می آید
و من چه قدر دلم میخواهد
که گیس دختر سید جواد را بکشم
چرا من این همه کوچک هستم
که در خیابانها گم میشوم
چرا پدر که این همه کوچک نیست
و در خیابانها هم گم نمی شود
کاری نمی کند که آن کسی که بخواب من آمده ست روز آمدنش را جلو بیاندازد
و مردم محله کشتارگاه که خاک باغچه هاشان هم خونیست
و آب حوض هاشان هم خونیست
و تخت کفش هاشان هم خونیست
چرا کاری نمی کنند
چرا کاری نمی کنند
چه قدر آفتاب زمستان تنبل است
من پله های پشت بام را جارو کرده ام
و شیشه های پنجره را هم شسته ام
چرا پدر فقط باید
در خواب خواب ببیند
من پله های پشت بام را جارو کرده ام
و شیشه های پنجره را هم شسته ام
کسی می آید
کسی می آید
کسی که در دلش با ماست در نفسش با ماست در صدایش با ماست
کسی که آمدنش را نمی شود
گرفت
و دستبند زد و به زندان انداخت
کسی که زیر درختهای کهنه ی یحیی بچه کرده است
و روز به روز بزرگ میشود
کسی از باران از صدای شر شر باران
از میان پچ و پچ گلهای اطلسی
کسی از آسمان توپخانه در شب آتش بازی می آید
و سفره را می اندازد
و نان را قسمت میکند
و پپسی را قسمت میکند
و باغ ملی را قسمت میکند
و شربت سیاه سرفه را قسمت میکند
و روز اسم نویسی را قسمت میکند
و نمره مریضخانه را قسمت میکند
و چکمه های لاستیکی را قسمت میکند
و سینمای فردین را قسمت میکند
درخت های دختر سید جواد را قسمت میکند
و هر چه را که باد کرده باشد قسمت میکند
و سهم ما را هم می دهد
من خواب دیده ام...

                                                              (فروغ فرخزاد)

      --------------------------------------------------------------------------------

                        سفر بخیر.....

به كجا چنين شتابان؟"

گَوَن از نسيم پرسيد.

- "دل من گرفته زينجا،

هوس سفر نداري

ز غبار اين بيابان؟"

- "همه آرزويم؛ اما

چه كنم كه بسته پايم..."

- "‌به كجا چنين شتابان؟"

- "به هر آن كجا كه باشد

 به جز اين سرا سرايم..."

- "سفرت به خير؛ اما، تو و دوستي، خدا را

چو از اين كوير وحشت به سلامتي گذشتي،

به شكوفه‌ها، به باران،

برسان سلام ما را...

                                        (محمد رضا شفیعی کدکنی)

 ----------------------------------------------------------------------------

           گالیا!

دیر ست گالیا!
در گوش من فسانه ی دلدادگی مخوان!
دیگر ز من ترانه ی شوریدگی مخواه!
دیرست گالیا! به ره افتاد کاروان...

عشق من و تو؟ آه...
این هم حکایتی است
اما در این زمانه که درمانده هر کسی
از بهر نان شب
دیگر برای عشق و حکایت مجال نیست
شاد و شکفته در شب جشن تولدت
تو، بیست شمع خواهی افروخت، تابناک
امشب هزار دختر همسال تو ولی
خوابیده اند گرْسنه و لخت روی خاک
زیباست رقص و ناز سرانگشت های تو
بر پرده های ساز
اما هزار دختر بافنده این زمان
با چرک و خون زخم سرانگشت هایشان
جان می کنند در قفس تنگ کارگاه
از بهر دستمزد حقیری که بیش از آن
پرتاب می کنی تو به دامان یک گدا !
وین فرش هفت رنگ که پامال رقص توست
از خون و زندگانی انسان گرفته رنگ
در تار و پود هر خط و خالش، هزار رنج
در آب و رنگ هر گل و برگش، هزار ننگ
اینجا به خاک خفته هزار آرزوی پاک
اینجا به باد رفته هزار آتش جوان
دست هزار کودک شیرین بی گناه
چشم هزار دختر بیمار ناتوان ...
دیرست گالیا!
هنگام بوسه و غزل عاشقانه نیست
هر چیز رنگ آتش و خون دارد این زمان
هنگامه ی رهایی لبها و دست هاست
عصیان زندگی است...
در روی من مخند !
شیرینی نگاه تو بر من حرام باد !
بر من حرام باد از این پس شراب و عشق !
بر من حرام باد تپشهای قلب شاد !
یاران من به بند،
در دخمه های تیره و غمناک باغشاه
در عزلت تب آور تبعیدگاه خارک
در هر کنار و گوشه ی این دوزخ سیاه
زودست گالیا!
در من فسانه ی دلدادگی مخوان!
اکنون ز من ترانه ی شوریدگی مخواه!
زودست گالیا! نرسیدست کاروان ...
روزی که بازوان بلورین صبحدم
برداشت تیغ و پرده ی تاریک شب شکافت،
روزی که آفتاب
از هر دریچه تافت،
روزی که گونه و لب یاران همنبرد
رنگ نشاط و خنده ی گمگشته بازیافت،
من نیز باز خواهم گردید آن زمان
سوی ترانه‌ها و غزلها و بوسه ها
سوی بهارهای دل انگیز گل فشان
سوی تو،
عشق من ....

                                                       ه.الف. سایه

                                                   (هوشنگ ابتهاج)

 ------------------------------------------------------------------------------

هشیار و مست

• محتسب مستی به ره دید و گریبانش گرفت
  مست گفت:"ای دوست! این پیراهن است افسار نیست"
• گفت: "مستی٬ زان سبب افتان و خیزان می روی"
  گفت: "جرم راه رفتن نیست٬ ره هموار نیست."
• گفت: "می باید تو را تا خانه ی قاضی برم"
  گفت: "رو! صبح آی. قاضی نیمه شب بیدار نیست."
• گفت: "نزدیک است والی را سرای  آنجا شویم"
  گفت: "والی از کجا در خانه خمّار نیست."
• گفت: "تا داروغه را گوییم٬ در مسجد بخواب."
  گفت: "مسجد خوابگاه مردم بدکار نیست."
• گفت: "دیناری بده پنهان و خود را وارهان."
  گفت: "کار شرع٬ کار درهم و دینار نیست."
• گفت: "از بهر غرامت جامه ات بیرون کنم."
  گفت: "پوسیدست. جز نقشی ز پود و تار نیست."
• گفت: "آگه نیستی کز سر درافتادت کلاه"
  گفت: "در سر عقل باید٬ بی کلاهی عار نیست."
• گفت: "می بسیار خوردی زان چنین بیخود شدی"
  گفت: "ای بیهوده گو٬ حرف کم و بسیار نیست."
• گفت: "باید حد زندهشیار مردم مست را "
• گفت: "هشیاری بیار ، اینجا کسی هشیار نیست"

                                                                                (پروین اعتصامی)

  --------------------------------------------------------------------------------------

فریاد

من به تنگ آمده ام

از همه چيز !

بگذاريد هواری بزنم :

ای . . . !

با شما هستم !
اين درها را باز کنيد . . . !
من به دنبال فضائی می گردم ،
لب بامی ،
سر کوهی ،
دل صحرايی . . .
که در آنجا نفسی تازه کنم .
آه . . . !!!
می خواهم فرياد بلندی بکشم ،
که صدايم به شما هم برسد !

«« من به فرياد ،
ـــ همانند کسی
. که نيازی به تنفس دارد ،
. مشت می کوبد بر در ،
. پنجه می سايد بر پنجره ها ، ـــ
محتاجم ! »» 

من هوارم را سر خواهم داد !
چاره ي درد مرا بايد اين داد کند !

از شما
« خفته ي چند‌ » ،
چه کسی می آيد با من فرياد کند ؟

                                                              (فریدون مشیری)

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------